Echte mannen huilen niet

Als je mannen wat beter wilt begrijpen, is het boek “For the love of men” van Liz Plank wel een aanrader. Plank probeert ons – door allerlei verschillende mannen aan het woord te laten en onderzoek te doen – een inkijkje te geven in wat ‘man zijn’ betekent. En dat het lang niet altijd makkelijk of leuk is.

Giftige mannelijkheid: een epidemie die geen grenzen kent

Bij het lezen komt al snel de term toxic masculinity naar voren. Want met mannelijkheid zelf is niets mis, maar bepaalde verwachtingen en stereotypen die wij hebben maken mannelijkheid tot iets giftigs. “Toxic masculinity is an epidemic that knows no borders. No society has yet found the cure for it.” Of in het Nederlands: giftige mannelijkheid is een epidemie die geen grenzen kent. Tot nu toe heeft nog geen enkele maatschappij daar de oplossing voor gevonden.
Maar wat is die giftige mannelijkheid dan? Het heeft alles te maken met het onderdrukken van emoties. In het kort: echte mannen huilen niet.

Die verwachting begint al vroeg, tijdens de opvoeding. We moedigen meisjes aan hun emoties te uiten, terwijl we van jongens verwachten die emoties te onderdrukken en ‘sterk te zijn’. Zoals Liz Plank het sprekend verwoordt: “It reveals itself in the way we’re more comfortable with the image of a boy playing with a toy gun rather than a boy playing with a toy doll, because we’re more comfortable seeing a boy holding something that kills rather than something that cries.” Het blijft niet bij speelgoedpistooltjes, kinderen (en dan vooral jongens…) spelen ook allerlei gewelddadige games waarin anderen doodschieten heel normaal is.

“We’re more comfortable seeing a boy holding something that kills rather than something that cries.”

Liz Plank

Liever ongevoelig en dominant

Volgens Plank leven we in een cultuur waar jongens ongevoeligheid leren verkiezen boven authenticiteit en dominantie boven empathie. Als ze zich daar niet naar gedragen, zijn ze niet mannelijk genoeg. Oh, en jongens: vraag vooral niet om hulp, want dan ben je geen ‘echte leider’. Liever een uur rondjes rijden dan iemand de weg vragen…

Wat is het effect van deze cultuur op emotionele volwassenheid van mannen? Volgens psychologen worden meisjes emotioneel volwassener naarmate ze ouder worden, maar jongens blijven achter. Terwijl jongens als peuter meer emoties tonen dan meisjes, ontstaat er bij hen een onverklaarbare daling in het uiten van emoties in de leeftijd van 4-6 jaar. Het blijkt dat ouders meisjes wel aanmoedigen om zich volledig emotioneel te uiten, terwijl jongens die aanmoediging niet krijgen. Dit is grotendeels onbewust en ouders van alle genders dragen hieraan bij. Helaas blijft het niet bij de kindertijd; in elke leeftijdscategorieën onderdrukken mannen hun emoties meer dan vrouwen.

Stoere sterke mannen, een probleem?

Maar is dat dan echt zo’n probleem, die ‘stoere, sterke mannen’? Volgens onderzoekers Tara M. Chaplin (Yale School of Medicine) en Amelia Aldao (Ohio State University) wel. Een groot aantal onderzoeken toont aan dat het onderdrukken van emoties zowel de kans op slechter socio-emotioneel functioneren vergroot als het risico op het ontwikkelen van een mentale stoornis. Daarbij laat onderzoek zien dat mannen die bang zijn hun emoties te uiten zich het gewelddadigst gedragen. Het is dan ook niet verrassend dat er vooral mannen in de gevangenis zitten. Het CBS laat zien dat er in 2018 30.720 mannelijke gevangenen in Nederland waren, terwijl er maar 2.420 vrouwen en 60 personen waarvan het geslacht onbekend is gevangen zaten. Dat betekent dat maar liefst 93% van de gevangenen in Nederland man is. 93%! Dat is toch bizar? Dit soort cijfers vinden we niet alleen in Nederland, maar over de hele wereld zien we dat mannen vaker crimineel gedrag vertonen dan vrouwen.

Mannen zijn niet alleen gewelddadig naar anderen, ook naar zichzelf. Veel gedrag die we vaak met mannen associëren zoals woede-problemen, alcohol- en drugsmisbruik, zijn vaak pogingen om te vluchten voor mentale problemen. Dit is niet de enige manier waarop mannen vluchten: het aantal zelfdodingen is hoger bij mannen dan bij vrouwen.

Het tegengif

Het is inmiddels wel duidelijk dat de verwachtingen die we van ‘een echte man’ hebben niet gezond zijn. Maar hoe veranderen we dat, wat is het tegengif?

Er is geen kant en klare oplossing, maar er zijn wel een aantal dingen die kunnen helpen in de verandering van toxic masculinity naar mindful masculinity:

  1. Praat over je emoties
    Iets wat samengaat met het onderdrukken van emoties, is schaamte. Schaamte wordt sterker als je er niet over praat, dus er juist wel over praten is belangrijk om die vicieuze cirkel te doorbreken. Victor, één van de mannen uit For the love of men, verwoordde het zo: “Let the world see all of you. The strongest men are the ones that also understand their weaknesses”. Die zwakheden, die kwetsbaarheid tonen is belangrijk. Voor de mensen die om mannen heen staan: geef hen de ruimte en veiligheid om over emoties te praten.
  2. Bevraag gender-stereotypes
    Het is onzin dat een man altijd maar sterk moet zijn en de vrouw beschermd moet worden. Dat het beschamend is als een jongen op balletles wil, maar het wel stoer is als een meisje wil voetballen. We voelen ons inmiddels comfortabel bij ‘alpha vrouwen’, maar nog niet bij ‘beta mannen’. Waarom mogen vrouwen zich wel mannelijk gedragen als ze dat willen, maar is het nog steeds raar als een man zich vrouwelijk gedraagt? Laten we proberen elkaar dezelfde flexibiliteit te gunnen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s